Người lái đò sông Đà là một phần của tập tùy bút Sông Đà xuất bản năm 1960 của nhà văn Nguyễn Tuân. Tên tựa đề là do người biên soạn sách giáo khoa đặt.

<p>Qua một phần ngắn của tr&iacute;ch đoạn Người l&aacute;i đ&ograve; s&ocirc;ng Đ&agrave;, ch&uacute;ng ta c&oacute; thể cảm nhận được vẻ đẹp, k&igrave; vĩ, h&ograve;a h&ugrave;ng, con người lao động mạnh mẽ, b&igrave;nh dị v&agrave; l&ograve;ng y&ecirc;u qu&ecirc; hương đất nước của t&aacute;c giả.</p> <h2>I. Sơ lược về t&aacute;c giả Nguyễn Tu&acirc;n</h2> <p>Nguyễn Tu&acirc;n l&agrave; nh&agrave; văn chuy&ecirc;n về t&ugrave;y b&uacute;t v&agrave; k&iacute;. Phong c&aacute;ch viết văn của &ocirc;ng rất t&agrave;i hoa, uy&ecirc;n b&aacute;c, l&agrave; bậc thầy trong c&aacute;ch s&aacute;ng tạo v&agrave; sử dụng một c&aacute;ch đi&ecirc;u luyện sự gi&agrave;u c&oacute; của tiếng Việt.</p> <p style="text-align:center"><img alt="nguyen tuan" src="/ckfinder/userfiles/images/tai-lieu/nguoi-lai-do-song-da/nguoi-lai-do-song-da-1.webp" style="height:325px; width:650px" /></p> <p>Nguyễn Tu&acirc;n sinh ng&agrave;y 10/07/1910 tại H&agrave;ng Bạc, H&agrave; Nội v&agrave; mất ng&agrave;y 28/07/1987. &Ocirc;ng học đến hết cuối bậc Th&agrave;nh chung Nam Định tương đương với cấp Trung học cơ sở hiện nay th&igrave; bị đuổi v&igrave; phản đối gi&aacute;o vi&ecirc;n Ph&aacute;p n&oacute;i xấu người Việt. Trước năm 1945, &ocirc;ng nổi tiếng bởi c&aacute;c t&aacute;c phẩm thể loại t&ugrave;y b&uacute;t, b&uacute;t k&yacute; như Vang b&oacute;ng một thời, Một chuyến đi,...</p> <p>Từ năm 1945, &ocirc;ng tham gia c&aacute;ch mạng v&agrave; kh&aacute;ng chiến, l&agrave; một trong những c&acirc;y b&uacute;t ti&ecirc;u biểu của văn học Việt Nam hiện đại. C&aacute;c t&aacute;c phẩm ch&iacute;nh của &ocirc;ng giai đoạn n&agrave;y l&agrave; tập t&ugrave;y b&uacute;t S&ocirc;ng Đ&agrave; năm 1960 v&agrave; tập k&yacute; chống Mỹ giai đoạn 1965-1975.</p> <p>Nguyễn Tu&acirc;n tự cho rằng m&igrave;nh c&oacute; chứng &ldquo;chủ nghĩa x&ecirc; dịch&rdquo;, &ocirc;ng th&iacute;ch sống tự do ph&oacute;ng t&uacute;ng, th&iacute;ch đi khắp đất nước để t&igrave;m t&ograve;i c&aacute;i mới mẻ, độc đ&aacute;o. Do đ&oacute;, c&aacute;c b&agrave;i viết của &ocirc;ng hầu hết l&agrave; ca ngợi qu&ecirc; hương đất nước v&agrave; tinh thần của người d&acirc;n trong lao động, chiến đấu v&agrave; sản xuất.</p> <p>Ngo&agrave;i viết văn, &ocirc;ng c&ograve;n am hiểu nhiều loại h&igrave;nh nghệ thuật kh&aacute;c như: đi&ecirc;u khắc, hội họa, s&acirc;n khấu,... &Ocirc;ng d&ugrave;ng những hiểu biết v&agrave; c&aacute;ch nh&igrave;n nhận của m&igrave;nh về nhiều ng&agrave;nh nghệ thuật kh&aacute;c nhau để &aacute;p dụng v&agrave;o nghệ thuật văn chương.</p> <p>Nguyễn Tu&acirc;n cũng tham gia đ&oacute;ng phim, &ocirc;ng diễn c&aacute;c vai phụ trong &ldquo;C&aacute;nh đồng ma&rdquo; năm 1938 v&agrave; &ldquo;Chị Dậu&rdquo; năm 1980.</p> <h2>II. D&agrave;n &yacute; ph&acirc;n t&iacute;ch v&agrave; t&oacute;m tắt Người l&aacute;i đ&ograve; s&ocirc;ng Đ&agrave;</h2> <p>Người l&aacute;i đ&ograve; s&ocirc;ng Đ&agrave; l&agrave; th&agrave;nh quả sau chuyến đến v&ugrave;ng n&uacute;i rừng T&acirc;y Bắc xa x&ocirc;i m&agrave; rộng lớn. Chuyến đi đầy gian khổ nhưng v&ocirc; c&ugrave;ng h&agrave;o hứng, thỏa m&atilde;n th&uacute; vui của Nguyễn Tu&acirc;n, vừa t&igrave;m kiếm vẻ đẹp thi&ecirc;n nhi&ecirc;n, vừa t&igrave;m chất liệu l&agrave;m n&ecirc;n những t&aacute;c phẩm bất hủ.</p> <p style="text-align:center"><img alt="phan tich nguoi lai do song da" src="/ckfinder/userfiles/images/tai-lieu/nguoi-lai-do-song-da/nguoi-lai-do-song-da-2.webp" style="height:488px; width:650px" /></p> <p>Khi ph&acirc;n t&iacute;ch Người l&aacute;i đ&ograve; s&ocirc;ng Đ&agrave;, ch&uacute;ng ta cần l&agrave;m ra &yacute; nghĩa của lời đề v&agrave; hai h&igrave;nh tượng trong b&agrave;i văn: h&igrave;nh tượng s&ocirc;ng Đ&agrave; v&agrave; người l&aacute;i đ&ograve;.</p> <p>Lời đề từ v&agrave; &yacute; nghĩa độc đ&aacute;o</p> <p>Trong tr&iacute;ch đoạn Người l&aacute;i đ&ograve; s&ocirc;ng Đ&agrave; c&oacute; hai lời đề từ l&agrave;m dẫn dắt, n&oacute;i l&ecirc;n tiếng l&ograve;ng của nh&agrave; thơ trước d&ograve;ng s&ocirc;ng Đ&agrave; h&ugrave;ng vĩ.</p> <p>&ldquo;Đẹp vậy thay&hellip;&rdquo;: thể hiện cảm x&uacute;c ngợi ca m&atilde;nh liệt trước vẻ đẹp của d&ograve;ng s&ocirc;ng cũng như sự hiểu biết v&agrave; gắn kết của n&oacute; với người d&acirc;n nơi đ&acirc;y.<br /> &ldquo;Ch&uacute;ng thủy&hellip;&rdquo;: con s&ocirc;ng Đ&agrave; cũng như con người, c&oacute; n&eacute;t c&aacute; t&iacute;nh rất độc đ&aacute;o.</p> <h2>III. H&igrave;nh tượng d&ograve;ng s&ocirc;ng Đ&agrave; - đại diện cho thi&ecirc;n nhi&ecirc;n miền T&acirc;y Bắc</h2> <p>S&ocirc;ng Đ&agrave; l&agrave; con s&ocirc;ng hung bạo nhưng cũng rất trữ t&igrave;nh. Chỉ những ai vượt qua được thử th&aacute;ch hung bạo của d&ograve;ng s&ocirc;ng, mới c&oacute; thể được hưởng thụ d&aacute;ng vẻ hiền h&ograve;a trữ t&igrave;nh của n&oacute;.</p> <h3>1. S&ocirc;ng Đ&agrave; hung bạo</h3> <p>S&ocirc;ng Đ&agrave; dữ tợn qua từng v&aacute;ch đ&aacute; b&ecirc;n bờ, ghềnh đ&aacute; giữa l&ograve;ng v&agrave; tiếng g&agrave;o th&eacute;t ầm ầm của con nước v&agrave; v&agrave;o v&aacute;ch đ&aacute;. Một loạt những từ ngữ mi&ecirc;u tả sinh động khiến người đọc dễ d&agrave;ng h&igrave;nh dung được d&aacute;ng vẻ hung bạo của con s&ocirc;ng:</p> <p>&ldquo;đ&aacute; bờ s&ocirc;ng dựng v&aacute;ch th&agrave;nh&rdquo;, như một c&aacute;i yết hầu&rdquo;<br /> &ldquo;những c&aacute;i h&uacute;t nước giống như c&aacute;i giếng b&ecirc; t&ocirc;ng&rdquo;, &ldquo;thở v&agrave; k&ecirc;u như cửa cống c&aacute;i bị sặc nước&rdquo;</p> <p style="text-align:center"><img alt="song da hung bao" src="/ckfinder/userfiles/images/tai-lieu/nguoi-lai-do-song-da/nguoi-lai-do-song-da-3.webp" style="height:424px; width:650px" /></p> <p>Từ xa đến gần, nh&agrave; văn đ&atilde; mi&ecirc;u tả trận địa th&aacute;c đ&aacute; v&ocirc; c&ugrave;ng ch&acirc;n thực. Nh&igrave;n từ xa, &acirc;m thanh th&aacute;c nước đ&atilde; khiến người ta sởn da g&agrave;. Nghe &acirc;m thanh th&ocirc;i m&agrave; t&aacute;c giả đ&atilde; li&ecirc;n tưởng đến &acirc;m thanh &ldquo;o&aacute;n tr&aacute;ch&rdquo;, &ldquo;van xin&rdquo;, &ldquo;khi&ecirc;u kh&iacute;ch&rdquo;, &ldquo;chế nhạo&rdquo;; &ldquo;rống l&ecirc;n như một ng&agrave;n con tr&acirc;u&rdquo;. Đặc biệt hơn, d&ograve;ng nước dữ dội đến mức &ldquo;ch&aacute;y b&ugrave;ng b&ugrave;ng&rdquo; như lửa.</p> <p>Đến gần, những th&aacute;c đ&aacute; hiện nguy&ecirc;n h&igrave;nh, nh&agrave; văn mi&ecirc;u tả cuộc vượt th&aacute;c như một hồi đ&aacute;nh trận cam go, quyết liệt. Những th&aacute;c đ&aacute; như kẻ địch &ldquo;nhăn nh&uacute;m&rdquo;, &ldquo;&rdquo;hất h&agrave;m&rdquo;, &ldquo;oai phong&rdquo;, ch&uacute;ng đang &ldquo;mai phục&rdquo;, sẵn s&agrave;ng h&agrave;nh động để &ldquo;chặn ngang&rdquo;, &ldquo;ti&ecirc;u diệt&rdquo;. Người v&agrave; s&oacute;ng đ&aacute;nh nhau với đủ chiến thuật: &ldquo;đ&aacute;nh khu&yacute;p quật vu hồi&rdquo;, &ldquo;đ&aacute;nh gi&aacute;p l&aacute; c&agrave;&rdquo;, &ldquo;đ&ograve;n tỉa&rdquo;.</p> <p style="text-align:center"><img alt="mo nguoi lai do song da" src="/ckfinder/userfiles/images/tai-lieu/nguoi-lai-do-song-da/nguoi-lai-do-song-da-4.webp" style="height:433px; width:650px" /></p> <p>T&oacute;m lại, s&ocirc;ng Đ&agrave; l&ograve;ng th&igrave; hẹp, đ&aacute; th&igrave; nhiều, s&oacute;ng lại c&agrave;ng dữ dội. N&oacute; l&agrave; một con thủy qu&aacute;i, &ldquo;d&ograve;ng th&aacute;c h&ugrave;m beo&rdquo; th&aacute;ch thức giới hạn của con người. C&aacute;i hung bạo v&agrave; dữ dội của s&ocirc;ng Đ&agrave; ch&iacute;nh l&agrave; sự h&ugrave;ng vĩ, nguy nga của thi&ecirc;n nhi&ecirc;n T&acirc;y Bắc m&agrave; kh&ocirc;ng phải ai cũng c&oacute; cơ hội trải nghiệm qua.&nbsp;</p> <h3>2. S&ocirc;ng Đ&agrave; dịu d&agrave;ng, n&ecirc;n thơ</h3> <p>Vượt qua d&ograve;ng th&aacute;c, xu&ocirc;i về thượng nguồn, ch&uacute;ng ta sẽ bắt gặp một mặt kh&aacute;c hẳn của s&ocirc;ng Đ&agrave;. N&oacute; nhẹ nh&agrave;ng v&agrave; đằm thắm, l&agrave; &ldquo;&aacute;ng t&oacute;c trữ t&igrave;nh&rdquo; của m&ugrave;a xu&acirc;n tr&ecirc;n nền xanh ngọc b&iacute;ch v&agrave; thu lừ lừ ch&iacute;n đỏ.</p> <p>Thả thuyền nhẹ tr&ocirc;i tr&ecirc;n s&ocirc;ng như thả hồn giữa những &ldquo;nỗi niềm cổ t&iacute;ch tuổi xưa&rdquo;, ngắm nh&igrave;n &ldquo;bờ s&ocirc;ng như một bờ tiền sử&rdquo;, h&ograve;a m&igrave;nh giữa thi&ecirc;n nhi&ecirc;n tươi m&aacute;t, mơn mởn: l&aacute; ng&ocirc; non, con hươu thơ,...</p> <p>S&ocirc;ng Đ&agrave; c&ograve;n l&agrave; một cố nh&acirc;n, một người th&acirc;n m&agrave; l&acirc;u ng&agrave;y gặp lại, cảm gi&aacute;c như được chiếu s&aacute;ng, được giải tho&aacute;t.&nbsp;</p> <p>H&igrave;nh tượng con s&ocirc;ng Đ&agrave; l&uacute;c n&agrave;y ch&iacute;nh l&agrave; đại diện cho vẻ đẹp thi&ecirc;n nhi&ecirc;n thơ mộng, v&agrave; sự gắn kết của n&oacute; với con người T&acirc;y Bắc.</p> <h2>IV. Ph&acirc;n t&iacute;ch người l&aacute;i đ&ograve; s&ocirc;ng Đ&agrave; - đại diện cho con người T&acirc;y Bắc</h2> <p>Người l&aacute;i đ&ograve; tr&ecirc;n s&ocirc;ng Đ&agrave; hằng ng&agrave;y đều phải đối đầu với thủy qu&aacute;i nhưng lại kh&ocirc;ng r&otilde; xuất th&acirc;n. T&aacute;c giả tập trung mi&ecirc;u tả ngoại h&igrave;nh về d&aacute;ng người, đ&ocirc;i tay, cơ bắp của những con người &acirc;m thầm cống hiến, kh&ocirc;ng mong để lại t&ecirc;n tuổi.</p> <p>Người l&aacute;i đ&ograve; l&agrave; những con người từng trải &ldquo;tr&ecirc;n s&ocirc;ng Đ&agrave; &ocirc;ng xu&ocirc;i ngược hơn một trăm lần&rdquo;, th&agrave;nh thạo đến mức &ldquo;nhớ tỉ mỉ ... những luồng nước&rdquo;,...</p> <p>Họ cũng v&ocirc; c&ugrave;ng mưu tr&iacute;, dũng cảm v&agrave; bản lĩnh như một vị tướng t&agrave;i ba chỉ huy đ&aacute;nh trận. Họ đương đầu với th&aacute;c dữ, s&oacute;ng v&agrave; ghềnh đ&aacute; một c&aacute;ch ung dung, họ tỉnh t&aacute;o chỉ huy bạn ch&egrave;o, &ldquo;nắm chắc binh ph&aacute;p của thần s&ocirc;ng thần n&uacute;i&rdquo;. Đ&ocirc;i tay &ldquo;n&eacute;n đau giữ m&aacute;i ch&egrave;o&rdquo;, đưa thuyền cưỡi tr&ecirc;n bờm s&oacute;ng, vọt v&agrave;o giữa th&aacute;c,...</p> <p style="text-align:center"><img alt="nguoi lai do song da" src="/ckfinder/userfiles/images/tai-lieu/nguoi-lai-do-song-da/nguoi-lai-do-song-da-6.webp" style="height:395px; width:650px" /></p> <p>Vị tướng l&aacute;i đ&ograve; cũng v&ocirc; c&ugrave;ng liều lĩnh v&agrave; ưa mạo hiểm. Họ th&iacute;ch ch&egrave;o thuyền tr&ecirc;n những kh&uacute;c s&ocirc;ng nhiều ghềnh th&aacute;c, coi đ&oacute; l&agrave; thử th&aacute;ch để r&egrave;n luyện v&agrave; coi việc chiến thắng con s&ocirc;ng thủy qu&aacute;i l&agrave; chuyện thường mỗi ng&agrave;y.</p> <p>Những phẩm chất v&agrave; ch&iacute; kh&iacute; của người l&aacute;i đ&ograve; ch&iacute;nh l&agrave; vẻ đẹp t&acirc;m hồn của con người T&acirc;y Bắc m&agrave; t&aacute;c giả muốn n&oacute;i đến.&nbsp;</p> <p>Tổng kết lại, t&aacute;c giả Nguyễn Tu&acirc;n đ&atilde; sử dụng rất đi&ecirc;u luyện vốn ng&ocirc;n ngữ của m&igrave;nh để x&acirc;y dựng h&igrave;nh tượng con s&ocirc;ng Đ&agrave; v&agrave; người l&aacute;i đ&ograve;. Bằng những tưởng tượng độc đ&aacute;o, tr&iacute;ch đoạn Người l&aacute;i đ&ograve; s&ocirc;ng Đ&agrave; đ&atilde; vẽ n&ecirc;n một cuộc chiến ho&agrave;nh tr&aacute;ng của con người với thi&ecirc;n nhi&ecirc;n.&nbsp;</p> <p>Vẻ đẹp của thi&ecirc;n nhi&ecirc;n T&acirc;y Bắc cũng được t&aacute;c giả ngợi ca hết lời qua n&eacute;t bạo ngược m&agrave; trữ t&igrave;nh của d&ograve;ng s&ocirc;ng Đ&agrave; khi nh&igrave;n từ tr&ecirc;n cao. Vẻ đẹp con người h&ograve;a quyện c&ugrave;ng với vẻ đẹp của s&ocirc;ng n&uacute;i nước non mới l&agrave; bức tranh ho&agrave;n mỹ nhất.</p>
Ngọc Phương

Web Developer

Cảm ơn các bạn đã ghé thăm blog của tôi. Tôi tên là Phương và tôi đã có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển website. Tôi tự tin khẳng định mình là chuyên gia trong việc tạo ra những trang web ấn tượng và hiệu quả. Bạn nào có nhu cầu thiết kế website có thể liên hệ cho tôi qua zalo 0935040740.

2 comments

  • Cameron Williamson

    Feb 17, 2019 . 300k views . Reply

    Duis hendrerit velit scelerisque felis tempus, id porta libero venenatis. Nulla facilisi. Phasellus viverra magna commodo dui lacinia tempus. Donec malesuada nunc non dui posuere, fringilla vestibulum urna mollis. Integer condimentum ac sapien quis maximus.

Tìm kiếm
Stay In Touch
Công cụ